ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪವಿತ್ರ ಜಲದ ಕುಂಭವನ್ನು ಮಾನವ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಭಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುವ ದಾರಗಳು ನರಗಳನ್ನು, ಅದರ ಮೇಲಿನ ವಸ್ತ್ರ ಚರ್ಮವನ್ನು, ಒಳಗಿನ ಪವಿತ್ರ ಜಲವು ದೇಹದ ರಕ್ತ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ರತ್ನಗಳು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿರುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತಲೆಯನ್ನೂ, ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಕೂದಲನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳು ಜೀವಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ.

ಶೈವ ಆಗಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕದಲ್ಲಿ ಆರು ಅಧ್ವಾಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತತ್ವಗಳಿಗೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ, ಮಂತ್ರಪಠಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರದ ಮೇಲಿರುವ ಕಲಶಗಳಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇವಾಲಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಪವಿತ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಜೀವನವನ್ನೇ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಅರ್ಪಣೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕವು ಮಾನವ ಜೀವನ, ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ನಡುವಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಧಾರ: Encyclopedia of Hinduism